VOC-Dienaar In India

  • VOC-Dienaar In India. Geleynssen de Jongh in het land van de Groot-Mogol

 

1

 

Auteur: H.W. van Santen

Nederlands ,191¬†pagina’s – van Wijnen, april 2001

De geschiedenis van de VOC kan nog altijd het Nederlandse hart sneller doen kloppen. Een unieke combinatie van avonturisme, handelsgeest en nieuwsgierigheid leidde tot een organisatie die uniek was in de wereld, en die nog altijd tot de verbeelding spreekt.

Maar hoe werkte die VOC nu eigenlijk van dag tot dag. Hoe was het leven van een compagniesdienaar. Daarvan krijg je pas een beeld als je de voetstappen van een VOC-dienaar daadwerkelijk volgt. .

Hans van Santen doet dat in zijn boek over Geleynssen de Jongh. Geleynssen diende in India in de eerste helft van de zeventiende eeuw. Hans van Santen zat er in de negentiger jaren van de twintigste. Aan de hand van een vrijwel complete correspondentie van Geleynssen de Jongh zien we het dagelijks leven in India door Nederlandse ogen. En we zien hoe een Nederlandse VOC-dienaar daarop reageerde.

De uit Alkmaar afkomstige Wollebrant Geleynssen de Jongh (1594-1674) was in de eerste helft van de zeventiende eeuw dienaar van de VOC in India. Van 1624 tot 1631 te Bharuch, waar hij zich voornamelijk met de inkoop van handelsgoederen bezighield; van 1637 tot 1640 te Agra, waar hij naast de handel bovendien de contacten van de VOC met het hof van de Groot-Mogol moest onderhouden. Van al zijn activiteiten moest hij tegenover zijn superieuren in Batavia verantwoording afleggen in brieven. Doordat die bewaard zijn gebleven, weten we tot in detail van de moeilijkheden en de cultuurschok die hij ondervond in een hem onbekend land en hoe hij daarop reageerde. De auteur van deze interessante biografie heeft zelf enige tijd in dezelfde streken in India doorgebracht als Geleynssen en publiceerde reeds eerder enige boeken en artikelen over de VOC in India. Het boek is plezierig leesbaar, mede omdat Van Santen Geleynssen ruimschoots zelf aan het woord laat. Het boek is voorzien van illustraties in kleur en zwart-wit, enkele kaarten, een notenapparaat, een verklarende woordenlijst en een literatuuropgave; jammer dat een register ontbreekt.